IMP na SIMFO 2017 – relacja z VI Forum Jednolitego Rynku w Warszawie

31 marca w Warszawie przedstawiciele IMP uczestniczyli w Forum Jednolitego Rynku (SIMFO). Wydarzenie organizowane wspólnie przez Ministerstwo Rozwoju i Komisję Europejską odbyło się już po raz szósty.

Wystąpienia otwierające oraz dyskusja w formie ‚hot chair’ należały do gospodarza spotkania – wicepremiera i ministra rozwoju i finansów Mateusza Morawieckiego oraz gościa honorowego – Elżbiety Bieńkowskiej, europejskiej komisarz ds. rynku wewnętrznego, przemysłu, przedsiębiorczości i MŚP. Motyw przewodni brzmiał:

 „JEDNOLITY RYNEK: rosnąca biurokracja czy wciąż wartość dodana?”

Jak zmienia się rynek usług w UE

Wystąpienia uzupełniały się poprzez spojrzenie na usługi z perspektywy Komisji Europejskiej, której rolą jest proponowanie rozwiązań korzystnych dla UE jako całości (jednak z wysłuchaniem głosów poszczególnych państw członkowskich) oraz z perspektywy Polski jako członka UE. Cała dyskusja oscylowała wokół niedawnych propozycji dotyczących rynku usług oraz jego funkcjonowania w czasach, w których coraz więcej grup krytykuje struktury UE i zwraca się ku rozwiązaniom protekcjonistycznym.

Zjawiskiem, które staje się faktem na rynku wewnętrznym jest tzw. serwicyzacja, czyli wzrost znaczenia sektora usług w gospodarce. Co ważne, powstające bariery w powiększającym się sektorze usług mają bezpośrednie przełożenie na rynek towarów. Premier Morawiecki zaznaczał, że w przypadku Polski to jakość usług i potencjał innowacyjny, a nie niskie koszty, są siłą napędową. 

Komisarz Bieńkowska zwróciła natomiast uwagę na narastające konflikty wewnątrz Unii. Bardzo wiele rozwiązań jest kwestionowanych przez część państw członkowskich przy jednoczesnym poparciu innych. Jako przykład podała sprzeciw dwóch państw – Francji i Niemiec – wobec propozycji dotyczącej wprowadzenia tzw. Europejskiej Karty Usług oraz próby uruchomienia procedury „żółtej kartki” przez parlamenty tych państw.

Zaskakująca jest tutaj skala. W tym przypadku głos 2 państw wystarczy, by wzbudzić ogólnoeuropejską dyskusję. Tymczasem nie tak dawno parlamenty aż 11 państw skutecznie uruchomiły ww. procedurę, sprzeciwiając się zmianom w dyrektywie dot. delegowania pracowników. Nie spotkało się to jednak z reakcją ze strony odpowiedzialnej za projekt komisarz Marianne Thyssen. Komisja Europejska zadecydowała o jego pozostawieniu w oryginalnym kształcie.

Na tle Europejskiej Karty Usług

Bardzo duża część dyskusji poświęcona została właśnie temu projektowi, jako odpowiadającemu tematyce przewodniej spotkania. Przedsiębiorcy, przedstawiciele związków zawodowych oraz organizacji pozarządowych z różnych sektorów wskazywali potencjalne problemy, z jakimi może wiązać się wprowadzenie Karty. Proponowali też rozwiązania, które w ich ocenie mogą sprawdzić się w ich sektorach. Często wspominano m.in. kwestię dostępu do informacji. Ważny argument pojawił się też w zakresie kosztów administracyjnych, jakie musi ponosić przedsiębiorca, który chce prowadzić działalność w innym państwie UE. Zostały one wyliczone na poziomie aż 10 tys. euro, co stanowi ogromną barierę, szczególnie dla niewielkich firm. Nie wspomniano z kolei bardzo istotnej w kontekście Polski działalności przedsiębiorstw świadczących usługi transgraniczne. Według badań doktora Marka Benio, o których pisaliśmy, koszty wynikające z międzynarodowego charakteru usługi stanowią aż ok. 29% całości kosztów pozapłacowych.

Potwierdza to fakt, że dostęp do rynku, zakładający świadczenie usług w różnych państwach UE, czy to poprzez zakładanie zagranicznych oddziałów, czy też delegowanie pracowników, wciąż wiąże się z ponoszeniem dodatkowych, bardzo wysokich kosztów. Stanowią one tylko jedną z wielu barier, uniemożliwiających zacieśnianie współpracy w ramach jednolitego rynku.

Wydarzenia takie jak SIMFO są niezwykle istotne. Można dzięki nim przeanalizować różne punkty widzenia uczestników, dotyczące działalności na rynku usług. Dyrektor Departamentu Spraw Europejskich Małgorzata Wenerska-Craps wspomniała w przemówieniu podsumowującym, że w coraz większej części państw członkowskich pomija się wyjątkowe osiągnięcia, dokonane przez powstanie wspólnego rynku UE. Przyćmiewane są one przez krytykę, wynikającą z narastających nastrojów protekcjonistycznych w tych państwach. Stanowi ona źródło kolejnych barier oraz poważne zagrożenie dla przyszłości Unii Europejskiej.

MZ

Tematyka świadczenia usług transgranicznych będzie szczegółowo omawiana podczas V Europejskiego Kongresu Mobilności Pracy, który odbędzie się w dniach 22-23 listopada 2017 r. w Krakowie.