Posted or sent? Analiza prawna Inicjatywy Mobilności Pracy

Ważne

”Posted” or ”sent”? Analiza prawna Stowarzyszenia Inicjatywa Mobilności Pracy

Dlaczego Komisja Europejska zaproponowała nowe pojęcie osoby „wysłanej” obok już istniejącego pojęcia pracownika delegowanego? I czy jest to konieczne?

W Inicjatywie przeprowadziliśmy dogłębną analizę porównawczą pojęć stosowanych w dyrektywie 96/71/WE i rozporządzeniu 883/2004/WE. Nasza analiza pokazuje, że unijny prawodawca używa w obu dokumentach tego samego pojęcia „delegowanego” (pracownika, osoby), mając jednocześnie na myśli odmienne sytuacje, co powoduje zamieszanie prawne i pojęciowe. Proces rewizji rozporządzeń o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego wydaje się być dobrą okazją do naprawienia tego stanu rzeczy.

Aktualny stan prawny

Pojęcie „delegowanego” pracownika lub osoby jest obecnie używane zarówno w dyrektywie 96/71/WE, jak i w rozporządzeniu 883/2004/WE. Dyrektywa wyraźnie określa, kim jest pracownik „delegowany”, podczas gdy rozporządzenie posługuje się pojęciem „delegowanych” osób. Teksty tych aktów prawnych wyraźnie pokazują, że unijny prawodawca stosuje w obu dokumentach to samo pojęcie „delegowanego” pracownika lub osoby, mając jednakże na uwadze różne sytuacje. W praktyce istnieją przypadki, które pokazują, że osoba wykonująca pracę w państwie członkowskim innym niż to, w którym normalnie wykonuje działalność jako pracownik najemny, jest traktowana jako pracownik delegowany wyłącznie przez rozporządzenie, a nie przez dyrektywę. Przykładem może być słowacki instruktor narciarstwa zatrudniony przez słowacką firmę turystyczną, który udziela lekcji jazdy na nartach w austriackich Alpach słowackim turystom, klientom tej firmy turystycznej.

Zamieszanie prawne i w opinii publicznej

Pojęcie „delegowanego” używane w rozporządzeniu jest znacznie szersze niż pojęcie stosowane w dyrektywie. Nie wszystkie osoby „delegowane” zgodnie z rozporządzeniem są pracownikami „delegowanymi” zgodnie z dyrektywą. Niektórzy pracownicy „delegowani” w rozumieniu dyrektywy pozostają „delegowani”, mimo że są objęci systemem zabezpieczenia społecznego państwa członkowskiego innego niż państwo, z którego są oni wysyłani. Inni, którzy są „delegowani” wg brzmienia rozporządzenia i uzyskali zaświadczenie A1, nie są z kolei „delegowanymi” w rozumieniu dyrektywy. Fakt ten powoduje zamieszanie – dotyczące przepisów prawa, ale znajdujące odzwierciedlenie w opinii publicznej i w mediach.

Nowe pojęcie osoby „wysłanej”

Wydaje się, że Komisja zauważyła tę koncepcyjną niespójność między dyrektywą a rozporządzeniem – stąd jej propozycja dodatkowego pojęcia „osoby wysłanej” w propozycji rewizji rozporządzenia. Jak wskazuje poniższa grafika, stanowi ono najszersze zakresowo pojęcie, obejmujące pracowników delegowanych, osoby prowadzące działalność na własny rachunek i inne osoby, które są objęte jedynie rozporządzeniem.

Rada EPSCO w częściowym podejściu ogólnym przyjętym 23 października 2017 r. przyjęła logikę Komisji, idąc jeszcze dalej. W proponowanym art. 12 ust. 1 używa wyłącznie pojęcia osób „wysłanych”, ponieważ pracownicy delegowani stanowią podkategorię osób wysłanych.

Jak się wydaje, obecnie najbardziej szkodliwe byłoby zastosowanie w rozporządzeniu jedynie pojęcia pracownika „delegowanego” w rozumieniu dyrektywy. Wykluczyłoby to de facto z ram prawnych wszystkich pracowników najemnych i osoby prowadzące działalność na własny rachunek, którzy wykonują pracę na terytorium państwa członkowskiego innego niż państwo, w którym normalnie pracują, w sytuacji, gdy nie świadczą żadnych usług w państwie przyjmującym lub usługa jest świadczona na rzecz odbiorcy, który nie działa w tym państwie.

Nasza rekomendacja

Naszym zdaniem, wprowadzenie nowego pojęcia osoby „wysłanej” w projekcie rewizji rozporządzeń koordynacyjnych, jako pojęcia o najszerszym zakresie, obejmującym m.in. pracowników delegowanych, jest racjonalne i przyczyni się do rozwiązania istniejącego zamieszania prawnego i tego, które panuje w opinii publicznej i mediach. Przyczyni się to do lepszego rozumienia prawa i jego trafniejszej interpretacji.

Aby dowiedzieć się więcej, zachęcamy do zapoznania się z naszą analizą tutaj.

MK

O Inicjatywie Mobilności Pracy

Inicjatywa Mobilności Pracy to największy w Europie think tank zajmujący się tematyką delegowania pracowników. Łączymy środowiska przedsiębiorców, naukowców, prawników i urzędników, tworząc jedyne w Polsce i największe w Europie eksperckie forum wiedzy o delegowaniu pracowników. Podejmujemy działania w celu poprawy obowiązującego prawa i jego prawidłowej interpretacji oraz powstrzymania przypadków dyskryminacji polskich pracodawców i delegowanych przez nich pracowników. Naszym Członkom zapewniamy dostęp do bieżących informacji i wiedzy eksperckiej. więcej >>>